1 - كلينى رحمه اللّه در ضمن حديثى از امام رضا عليه السّلام روايت كرده كه فرمود : « لو كان كما يقوله المشبّهة لم يعرف الخالق عن المخلوق و لا المنشىء من المنشأه لكنّه المنشىء ، فرّق بين من جسمه و صوره و انشأه ، اذ كان لا يشبهه شيئى و لا يشبه هو شيئا ؛ اگر خداوند آن‌گونه باشد كه مشبهّه مىگويند ، نه خالق از مخلوق شناخته مىشود و نه آفريننده از آفريده شده تميز داده مىشود ، ولى اوست آفريننده ، ميان كسى كه جسم و صورتش داده و ايجادش نموده ، تفاوت قائل شده است ، زيرا چيزى مانند او نيست و او نيز مانند چيزى نباشد » تا اين‌كه فرمود : « و امّا الباطن ، فليس على معنى الاستبطان للأشياء بأن يغور فيها و لكن ذلك منه على معنى استبطانه للأشياء علما و حفظا و تدبيرا كقول القائل أبطنته اى خبّرته و علمت مكتوم امره ( سرّه - خ ) و الباطن منّا : الغايب فى الشيئى المستتر ، فقد جمعنا الاسم و اختلف المعنى ؛ « 1 » باطن بودن خدا به‌معناى درون چيزها بودن ، نيست بلكه به اين معناست كه علم و نگهدارى و تدبيرش به درون اشياء راه دارد چنان‌كه كسى گويد : « أبطنته » يعنى به خوبى آگاه شدم و به راز نهانش پى بردم و باطن در ميان ما كسى است كه در چيزى نهان و پوشيده گشته ، بنابراين در نام شريكيم و معنا مختلف است » 2 - وى هم‌چنين از امام باقر عليه السّلام روايت كرده كه فرمود : « انّ اللّه خلوّ من خلقه و خلقه خلوّ منه و كل ما وقع عليه اسم شيئى فهو مخلوق ما خلا اللّه عزّ و جل ؛ « 2 » ذات خدا از مخلوقش جدا و آفريده‌اش از ذات وى جداست و هرچه نام ( چيز ) بر آن صادق باشد جز خدا ، همه مخلوق و آفريده‌اند جز خداى عزّ و جل » 3 - روايت ديگرى را نظير اين روايت از آن حضرت روايت كرده كه امام عليه السّلام در آن افزوده است : « و اللّه خالق كلّ شيئى ؛ « 3 » خداوند آفرينندهء همه چيز است » . 4 - كلينى از امام صادق عليه السّلام روايت كرده كه از آن حضرت درمورد آيهء شريفهء قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ پرسش شد ، حضرت فرمود : « نسبة اللّه الى خلقه احدا صمدا ازليّا صمديّا لا ظلّ له يمسكه و هو يمسك الاشياء بأظلّتها ، عارف بالمجهول ، معروف عند كل جاهل ، فردانيّا لا خلقه فيه و لا هو فى خلقه ، غير محسوس و لا مجسوس ، لا تدركه الأبصار ، علا فقرب و دنا فبعد ، لا تحويه

--> ( 1 ) . كافى ج 1 ، ص 119 ، 122 . ( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 82 - 83 . ( 3 ) . همان ، ج 1 ، ص 82 - 83 .